سطح‌بندی درجه‌ توسعه‏یافتگی دهستان‌های استان گلستان

نویسندگان

چکیده

          گلستان از استان‌هایی است که با 49 درصد جمعیت روستانشین، جزو استان‌های محروم معرفی شده و همین مسئله، شناخت سطح توسعه‌یافتگی دهستان‌ها برای انجام اقدامات برنامه‌ریزی را ضروری ساخته است. از این‌رو، هدف پژوهش حاضر بررسی، شناخت و معرفی سطح توسعه‌یافتگی دهستان‌های این استان بود. بدین منظور، از روش تاپسیس ( TOPSIS ) برای پردازش، تحلیل و سطح‌بندی درجه توسعه‌‌یافتگی دهستان‌ها بر مبنای 41 شاخص و همچنین،برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و استخراج نقشه‌‌ها، از مدل فرایند شبکه‌‌ای تحلیل ( ANP ) برای وزن‌دهی و از نرم‏افزار Arc GIS 10.3 استفاده شد. یافته‌‌ها نشان داد که حدود پنجاه درصد از دهستان‌های استان گلستان، به‏ترتیب، از نظر شاخص‌های بخش آموزش، ارتباطات، خدمات، بهداشت و درمان، و اشتغال محروم‏اند؛ همچنین، تفاوت زیادی بین سطح توسعه‌یافتگی دهستان‌ها از نظر شاخص‌های بررسی‏شده وجود دارد و در نتیجه‌، دهستان‌های استان گلستان، در مجموع شاخص‌ها، توسعه‌نیافته محسوب می‌شوند. در پایان، بر پایه یافته‌های پژوهش، پیشنهادهایی برای محرومیت‌زدایی از دهستان‌ها ارائه شد.     * به‏ترتیب، نویسنده مسئول و استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه‌ محقق اردبیلی، اردبیل ( a.mohammadi@uma.ac.ir )؛ دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشگاه‌ محقق اردبیلی، اردبیل؛ کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه‌ تهران؛ و کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه‌ محقق اردبیلی، اردبیل.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Classification of Development Degree of Sub-districts in Golestan Province of Iran

چکیده [English]

  Alireza MOHAMMADI [1] , Vakil HEIDARI SAREBAN [2] , Elaheh PISHGAR [3] and Fatemeh MOHAMMADI [4]   Received: 2 July, 2015 Accepted: 11 April, 2016   [1] . Corresponding Author and Assistant Professor of Geography and Urban Planning, Department of Geography, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran (a.mohammadi@uma.ac.ir).   [2] . Associate Professor of Geography and Rural Planning, Department of Geography, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.   [3] . MA Graduate in Geography and Urban Planning, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran.   [4] . MA Graduate in Geography and Urban Planning, Department of Geography, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.  According to a number of recent studies, Golestan is known as an underdeveloped province of Iran, which might be associated with inequality in its urban-rural development and its 49% rural population. Therefore, determining the development level of rural sub-districts in the province is essential for planning and development efforts. Thus, it was mainly aimed by this study, using TOPSIS technique for processing, analyzing and classifying the degree of development in the studied sub-districts, based on 41 indicators and 5 main components including education, health, communications, services, and employment. In addition, the ANP model was used for weighting criteria, and Arc GIS 10.3 software was used for data analysis and drawing maps. As shown by the results, about 50 percent of the studied sub-districts were found deprived and there was also a big difference between their development levels. Finally, based on the study results, some recommendations were presented for poverty eradication of the province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Development
  • TOPSIS
  • ANP
  • Sub-districts
  • Golestan (Province)