اسکان عشایر و تخریب مراتع در استان چهارمحال و بختیاری: مطالعه موردی شهرک‌های عشایری شَرمک، چِلگرد و لُشتر

نویسندگان

چکیده

دامداری عشایری به لحاظ بهره‌برداری از اراضی حاشیه‌ای از نظر بوم‌شناختی و اقتصادی از پایداری درخور توجهی برخوردار است. این نظام در بسیاری از مناطق جهان و از جمله در کشور ما تحت تأثیر جریان نوسازی رو به افول نهاد و روند اسکان خودجوش و نیز سازمان یافته یا حمایت شده از سوی دولت‌ها شدت یافت. هرچند اسکان، برخورداری نسبی عشایر از خدمات مورد نیاز را در پی دارد اما موجب تخریب پوشش گیاهی و فرسایش شعاعی مراتع پیرامون سکونتگاه‌ها می‌شود. مقاله حاضر با تکیه بر یافته‌های میدانی، تبعات زیست محیطی اسکان جامعه کوچرو را بررسی می­کند. نتایج پژوهش گویای آن است که به رغم کاهش دام خانوارهای مورد بررسی ، شاخص‌های کیفی مدیریت مرتع که ناظر بر نوع ‌رفتار با مرتع است، روند نامطلوبی یافته است و در نتیجه تخریب مراتع پیرامون سکونتگاه‌های مورد بررسی تشدید شده است. برای برون‌رفت از این وضعیت، توسعه درون‌زا و پایدار مناطق عشایری استان، حمایت از منافع جامعه کوچرو، بازآفرینی دانش بومی‌و تنوع‌بخشی به معیشت عشایر اسکان‌یافته پیشنهاد شده است.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Nomads' Sedentarisation and Rangelands Degradation in Chaharmahal-and-Bakhtiari p rovince of Iran: A Case Study of Sharmak, Chelgerd and Loshtar Nomadic Settlements

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hasan Zia tavana
  • Jafar Tavakkoli
چکیده [English]

          Nomadic animal husbandry system takes advantage of marginal lands on a sustainable basis, both ecologically and economically. This system has been negatively affected by modernity and modernization trend and sedentarisation practice has been intensified either spontaneously or organized and supported by states. Sedentarisation provides the nomads with basic needs and services relatively, however it results in destruction of flora and radius erosion of the rangelands surrounding the nomads habitat. This article is relying on field research findings to examine environmental consequences of nomads' sedentarisation. The research findings indicate that despite a decline in the number of the animals kept by settled households, qualitative indices which describe the prevalent practice and management (such as time of cattle entrance and stay duration in the rangeland, the daily grazing radius, etc) are far from ideal and it has led to intensified destruction of settled areas. The paper recommendation to resolve this dilemma include: promoting endogenous and sustainable development in nomadic areas of the province, protecting the interests of nomads, revitalizing indigenous knowledge and diversifying the livelihoods of the sedentarised nomads.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nomads/ Rangeland Degradation/ Nomadic Settlements/ Chaharmahal-and-Bakhtiari (Province of Iran)/ Case Studies