فقر آموزشی و عوامل تعیین­کننده آن در جامعه روستایی ایران

نویسندگان

چکیده

          «آموزش» ابزاری حیاتی برای بهبود آسایش و ریشه­کنی فقر کشورها و راهبردی جهانی برای کاهش فقر به­شمار می‏رود. هدف مطالعه حاضر بررسی وضعیت فقر آموزشی و عوامل تعیین‏کننده آن در سطح جامعه روستایی کشور است. بدین منظور، از نسبت سرشمار فقر و نسبت شکاف فقر آموزشی در سه سطح آموزشی استفاده شد. آمار و اطلاعات مورد استفاده مربوط به طرح هزینه و درآمد خانوارهای روستایی کشور بوده که از سوی مرکز آمار ایران در سال 1392 جمع­آوری شده است. نتایج بر اساس نسبت سرشمار فقر نشان داد که نرخ فقر آموزشی در جامعه روستایی کشور در سطوح تحصیلی ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان، به‏ترتیب، 96/0، 36/17 و 61/9 درصد بوده و در مجموع، حدود یک چهارم خانوارهای روستایی از توانایی لازم برای بهره­مندی مناسب از آموزش رسمی برخوردار نیستند. همچنین، نتایج بررسی شکاف فقر آموزشی نشان داد که عمق فقر آموزشی در سطح خانوارهای روستایی به‏تفکیک سطوح تحصیلی یادشده، به‏ترتیب، 27/0 ، 61/8 و 65/6 درصد بوده و به‏طور کلی، شکاف پانزده درصدی فقر آموزشی در خانوارهای روستایی کشور حاکم است. افزون بر آن، نتایج مدل توبیت نشان داد که افزایش بعد خانوار، افزایش خانوارهای با سرپرست زن ، و متأهل بودن سرپرست خانوار در جامعه روستایی موجب افزایش فقر آموزشی، و افزایش سن، درآمد سالانه و باسواد بودن سرپرست خانوار موجب کاهش فقر آموزشی می‏شود.   

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Educational Poverty and Its Determinants in Rural Society of Iran

چکیده [English]

This study aimed at assessing the educational poverty status and examining determinants of poverty in rural society in Iran. For this purpose, poverty headcount ratio and poverty gap ratio in the three educational levels were used. The data related to cost and income of rural households in the country were collected through the data published by Statistics Center of Iran for 2013. The results of poverty headcount ratio showed that the educational poverty rates of 0.96%, 17.36% and 9.61%, respectively, at elementary, middle and high school levels in the Iranian rural society; and generally, about a quarter of the rural households did not suitablely benefit from the formal education. Poverty gap rate also indicated educational Poverty depths by 0.27%, 8.61% and 6.65%, respectively, at elementary, middle and high school levels in the rural society; and generally, there was 15% educational poverty gap among the rural households. In addition, tobit model results showed that increase in household size, female-headed households and married headed households would increase the educational poverty; and increase in age and annual income of the households and also literacy level of household heads would decrease the educational poverty in the rural society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Educational Poverty
  • Rural Households
  • Iran