بررسی تأثیر نوع بهره­برداری بر وضعیت مراتع شهرستان سوادکوه

نویسندگان

چکیده

    تحقیق حاضر، با بررسی بهترین نوع بهره­برداری از میان بهره­برداری­های شورایی، مشاع و افرازی، به مطالعه اثر این بهره­برداری­ها بر وضعیت مراتع شهرستان سواد­کوه در 1391 می­پردازد. ارزشیابی بر اساس روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از پرسشنامه انجام شد. جامعه آماری پژوهش دربرگیرنده بهره­برداران 21 مرتع و حجم نمونه 92 نفر بود. تحلیل داده­ها با بهره­گیری از آزمون کروسکال- والیس، آزمون کولموگروف- اسمیرنوف، آزمون تجزیه واریانس و دانکن و ضریب همبستگی اسپیرمن و آزمون t انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان­دهنده رابطه معنی­دار انواع مختلف بهره­برداری و تعداد بهره­برداران با وضعیت مرتع و فیتوماس بود؛ همچنین، تفاوت معنی­دار (در سطح پنج درصد) میان میزان تمایل بهره­برداران به ازدیاد دام در بهره­برداری شورایی وجود داشت، در حالی که در بهره­برداری­های مشاع و افرازی، این تفاوت دیده نمی­شد؛ احساس مالکیت بهره­برداران نسبت به مرتع نیز برخلاف بهره­برداری شورایی، در شیوه­های بهره­برداری افرازی و مشاع معنی­دار بود (در سطح یک درصد). با توجه به نتایج به­دست آمده، برای پایداری مراتع منطقه مورد مطالعه، کاهش تعداد بهره­بردار و دام ضروری به نظر می­رسد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Effect of Utilization Method on Range Condition in Savadkooh County of Iran

چکیده [English]

       This study, conducted in Savadkooh County of Iran in 2012, aims at investigating the range utilizations in different methods and their effects on range condition as well as identifying the best utilization method. The evaluation is based on a descriptive-analytic method; thus, a questionnaire is completed through direct interviews. The statistical society includes the operators in 21 rangelands and the sample size is 92 people. The data are analyzed by Kruskal-Wallis, Kolmogorov-Smirnov, variance analysis, Duncan, Spearman's correlation coefficient and t-student tests. The study results indicate that the manners of utilization and the number of users and livestock are significantly related with the range condition and phytomass. Trend of ranchers to stock increasing in council utilization has a significant relation (at 0.05 levels) whereas there is no significant relation in collective and private utilizations. Sense of ownership in ranchers towards rangelands in private and collective (at 0.01 levels) is significant, unlike the council utilization. Therefore, decreasing of animal and ranchers is necessary for sustainability of rangelands.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ranchers و Ownership و Range Condition و Animal و Savadkooh (County)