تحلیل موانع اجرای طرح هادی در مناطق روستایی شهرستان تبریز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مدیریت کشاورزی دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران.

2 استاد دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران.

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مدیریت کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران.

چکیده

در چند دهه گذشته، با توجه به اهمیت توسعه روستایی در فرآیند توسعه ملی، روستاهای ایران پیوسته شاهد تغییرات نسبتاً زیادی در حیات خود و ساکنانشان بوده‏ و در این راستا، رویکردهای گوناگون برای دستیابی به اهداف توسعه روستایی در کانون توجه قرار گرفته است؛ یکی از مهم‌ترین این رویکردها اجرای طرح‌ هادی روستایی است. علی‏رغم اهداف و برنامه‌های اولیه این طرح برای توسعه روستاها در مناطق مختلف کشور، شواهد نشان می‌دهد که در عمل، تهیه و اجرای آن با مشکلات متعدد در ابعاد مختلف روبه‌رو شده است. هدف پژوهش حاضرتحلیل و بررسی موانع اجرای طرح هادی در مناطق روستایی شهرستان تبریز بود و جامعه آماری آن را تمامی سرپرستان خانوارهای روستایی در کلیه روستاهای بالای سی‏صد خانوار این شهرستان که در آنها، طرح هادی روستایی تا پایان سال 1390 اجرا و تکمیل شده بود، تشکیل می‌داد (37632N=)؛ از آن میان، با بهره‌گیری از رابطه کوکران، 362 سرپرست خانوار به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای دستیابی به نمونه و تکمیل پرسشنامه‌ها، از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای با انتساب متناسب بهره گرفته شد. بعد از تأیید روایی محتوایی پرسشنامه به‌منظور تعیین قابلیت اعتماد ابزار تحقیق، پیش‌آزمون انجام شد و مقدار آلفای کرونباخ محاسبه‌شده برای مؤلفه‌های اصلی پرسشنامه 71/0 به‏دست آمد. به‌منظور شناسایی شاخص عامل‌های مرتبط با سازه «مشکلات اجرای طرح هادی در مناطق روستایی شهرستان تبریز»، از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن بود که پنج عامل مدیریتی- برنامه‌ریزی، کالبدی، زیست‌محیطی، دانشی- اطلاعاتی و فنی در حدود 73/71 درصد از واریانس کل را تبیین می‌کنند. همچنین، اولویت‌بندی گویه‌های مشکلات اجرای طرح هادی نشان داد که سه گویه عدم مشارکت روستاییان در فرآیند مدیریت طرح‌ها، عدم تناسب طرح با نیازها و مسائل اصلی روستاییان، و عدم آشنایی مدیران، پیمانکاران و مشاوران طرح‌ها با محیط‌های روستایی، به‌ترتیب، رتبه‌های اول تا سوم را به خود اختصاص دادند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analyzing the Implementation Obstacles of Rural Guide Plans in Rural Areas of Tabriz County in Iran

نویسندگان [English]

  • H. Khodayi 1
  • A. Asadi 2
  • F. Amani 3
1 MSc Graduate in Agricultural Management, Tehran University, Karaj, Alborz, Iran
2 Professor, Compus of Agriculture and Natural Resources, Tehran University, Karaj, Alborz, Iran.
3 MSc Graduate in Agricultural Management, Tehran University, Karaj, Alborz, Iran.
چکیده [English]

In the last few decades, due to the importance of rural development in national development process, Iran’s villages have experienced relatively significant changes in the life of their residents and theirs as well; thus, there were introduced different approaches to achieve the rural development goals, one of the most important of which was the implementation of Rural Guide [Hadi] Plan. Despite initial objectives and programs for rural development projects in different parts of the country, according to the evidence, the preparation and implementation of the plan faced several problems in various aspects, in effect. This study aimed at investigating and analyzing the implementation obstacles of the Rural Guide [Hadi] Plans in rural areas of Tabriz County in Iran. The statistical society included all the heads of rural households residing in the villages with more than 300 households where the concerned plans had been completed by the end of 2011. Among the statistical society, 362 household heads were selected as sample by using Cochran’s formula. A stratified random sampling method was used to obtain the sample and questionnaire. After validating the questionnaire, a pre-exam was conducted to establish its reliability, and the Cronbach's alpha was 0.71. To identify indicators of factors related to “the problems of Guide [Hadi] Plan in rural areas of Tabriz County”, an exploratory factor analysis was used. The study results showed that five factors of managerial-planning, physical, environmental, knowledge-information, and technical explained about 73.71 percent of the total variance. Prioritizing the problems of the plan also showed that lack of rural people’s participation in the project management process, the mismatch between the needs and the main issues of the rural people, and unfamiliarity of project managers, contractors and consultants with rural areas were placed at the first to third ranks, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural Guide [Hadi] Plan
  • Implementation Obstacles
  • Tabriz (County)
  1. Baqlani, K. (2007). Evaluation of implementation of the Rural Guide [Hadi] Plans in Ilam County (case study: Fatemiyeh and Haft-Cheshmeh villages). Master's Thesis for Geography and Rural Planning, University of Tehran. (Persian)
  2. Bauer, S. and Budjurova, E. (Eds) (2011). Issues and challenges in rural development: compendium of approaches for socio-economic and ecological development in developing countries (Vol. 3). Germany: Margraf Publishers GmbH.
  3. Fozuni Ardakani, Z. and Hayati, D. (2011). A cretics on the implementation of the Rural Guide [Hadi] Plan with a view to the experience of Sepidan, Fars, Proceedings of the First Congress of National Science and Technology in Agriculture, Zanjan, University of Zanjan. (Persian)
  4. Gibson, K., Cahill, A. and McKay, D. (2010). Rethinking the dynamics of rural transformation: performing different development pathways in a Philippine municipality. Journal of Transactions of the Institute of British Geographers, 7(35): 632-657.
  5. Golmohammadi, F. and Mohammadzadeh, M. (2015), Evaluating the outcomes and impacts of applying the Rural Guide [Hadi] Plan (case study: Dareh Abbas and Foorkhas villages of Darmian in South Khorasan province). International Conference on Sustainable Development with a Focus on Agriculture, Environment and Tourism, 16-17 September 2015, Tabriz, Iran. (Persian)
  6. Holand, J. Burian, M. and dixey, I. (2003), tourism in poor rural areas, diversifying the Product and expanding the benefits in Rural, Paper no12.
  7. Kalantari, Kh. and Khajeh-Shahkouhi, A. (2002). Review of implementation problems and obstacles of rural I,provement and physical projects in viewpoints of rural household heads in Gorgan County, Journal of Agricultural Economics and Development, 10(38): 185-199. (Persian)
  8. Long, H., Zou, J., Pykett, J. and Li, Y. (2011). Analysis of rural transformation development in China since the turn of the new millennium. Journal of Applied Geography, 31(1): 1094-1105.
  9. Liu, Y.S. (2007). Rural transformation development and new countryside construction in eastern coastal area of China. Acta Geographica Sinica, 62: 563-570.
  10. Mobarak, O. (2011). Evaluation of physical-spatial effects of implementation of Rural Guide [Hadi] Plans in Pirkandi village of Khoy County. Proceedings of the 3rd National Geography Conference, Tehran, 3: 1-8. (Persian)
  11. Molaei Hashjin, N. (2002). An analysis on application of geography to physical development planning of rural settlements in Iran. Journal of Geographic Space, 2(6).
  12. Molaei, N. and Tahvildari, M. (2015). Analysis of environmental, socio-cultural and physical-space barriers. Implementation of conductive plans in mountain villages with sustainable development approach in Rezvanshahr city, National Conference on Civil and Architectural Approaches to Sustainable Development. (Persian)
  13. Rabieifar, V., Sanati Monfared, S., Sashourpour, M. and Hazrati, M. (2015). Analysis and assessment of implementation impacts of the Rural Guide [Hadi] Plan on the socio-economic developments in rural settlements (case study: Zanjan province). Regional Planning Quarterly, 5(17): 75-90. (Persian)
  14. Rezaei, R. and Shokati Amqani, M. (2014). Studying and analyzing the barriers of implementing the Rural Guide [Hadi] Plans in the rural regions of Osko County (case study: Sarin Dizaj village). Geographic Space, 14(45): 63-80. (Persian)
  15. Shijie, J., Liyin, S. and Li, Z. (2012). Empirical study on the contribution of infrastructure to the coordinated development between urban and rural areas. Procedia Environmental sciences, 4(11): 1113-1118.