موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستاییروستا و توسعه1563-332218420160220Assessing Rural Youth's Tendency to Rural Residence and its Affective Factors in Villages of Qasr-e Shirin County of Iranسنجش گرایش جوانان روستایی به سکونت در روستا و عوامل مؤثر بر آن در روستاهای قصرشیرین1165944310.30490/rvt.2016.59443FAصحرااسعدیدانشجوی کارشناسی ارشد گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی دانشگاه زنجانجعفریعقوبیدانشیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی دانشگاه زنجانJournal Article20180314Rural youth are important in improving economic and social conditions of rural families. The purpose of this study was to assess rural youth's tendency to rural residence as well as to identify its affective factors. The statistical population consisted of all the young people aged 15 to 29 living in villages of Qasr-e Shirin cointy of Iran (N=4230). The sample size was determined through Cochran's formula (n=118), and a cluster sampling method was used for selecting samples. Descriptive and correlational research methods were used in this study. Data analysis was carried out by using SPSS 20. The results showed that the mean rank of the rural youth's tendency to rural residence was 3.25 in Likert scale. In addition, multiple regression analysis showed that the two variables of 'self-worth in the village' and 'tendency to employment in the agricultural sector' with positive role and the three variables of 'inadequate government support', 'annual household income from non-agricultural activities' and 'lack of recreational and sport facilities in the village' with negative role explained 59.7 percent of the variance in the dependant variable.جوانان روستایی به‌مثابه بازوی کار در بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی خانواده‌های روستایی نقشی ارزنده دارند. تحقیق حاضر با هدف بررسی گرایش جوانان روستایی به روستانشینی و نیز شناسایی عوامل مؤثر بر آن در روستاهای قصرشیرین انجام شد. جامعه آماری تحقیق را کلیه جوانان روستاهای این شهرستان در دامنه سنی 15 تا 29 سال تشکیل دادند (4230= N) که از آن میان، 118 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای با استفاده از رابطه کوکران به‌عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. پژوهش حاضر، از نظر هدف، کاربردی و از نظر محل انجام، میدانی بود و در آن، از روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی استفاده شد. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 20 پردازش شدند. نتایج نشان داد که میانگین رتبه‌ای گرایش جوانان روستایی به روستانشینی، از نظر پاسخگویان، 25/3 در مقیاس طیف لیکرت بود. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که به‌ترتیب، دو متغیر «احساس ارزشمندی در روستا» و «گرایش به اشتغال در بخش کشاورزی» نقش مثبت و سه متغیر «حمایت ناکافی دولت»، «میزان درآمد سالانه خانوار از بخش غیرکشاورزی» و «کمبود امکانات تفریحی و ورزشی در روستا» نقش منفی در گرایش جوانان روستایی به سکونت در روستا داشته، 7/59 درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین می‌کنند.http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_59443_26465cf039fb18d0f729270ed9074f7e.pdfموسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستاییروستا و توسعه1563-332218420160220Investigation of Food Security Status Using Diet Diversity Index: A Case Study of Rural Areas, Marvdasht County in Fars Province of Iranبررسی وضعیت امنیت غذایی با استفاده از شاخص تنوع غذایی: مطالعه موردی مناطق روستایی شهرستان مرودشت، استان فارس17355944410.30490/rvt.2016.59444FAمریمتنهاییدانشآموخته کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگانابراهیمزارعاستادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارسفرهادشیرانی بیدآبادیاستادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگانرامتینجولاییاستادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.Journal Article20180314Ensuring the food security is one of the main policies in Iran and it follows access to sufficient and safe nutrition. The main objective of this research was to evaluate the food security status in rural community by using Diet Diversity Index (DDI). For this purpose, Antropy and Berry indexes were used. This study was carried out in rural areas of Marvdasht County in Fars province of Iran in 2012. Data were collected by survey study. Sample households were selected by triple cluster sampling method. The households completed a questionnaire about their daily food consumption for one week. The study results showed the highest diversity in calorie access and the lowest diversity in fat access as well as no considerable differences between pattern and the diet diversity among rural households in various income groups; in addition, all households experienced a relative food security in terms of the food access and the diet diversity. تأمین امنیت غذایی یکی از سیاستهای اصلی کشور است که دسترسی به مواد غذایی به مقدار کافی و در همه زمانها و نیز سلامت تغذیه‌ای را دنبال می‌کند. هدف اصلی مطالعه حاضر بررسی وضعیت امنیت غذایی مناطق روستایی با استفاده از شاخصهای تنوع غذایی بود و بدین منظور، از دو شاخص آنتروپی و بری استفاده شد. محل و زمان انجام تحقیق مناطق روستایی شهرستان مرودشت در استان فارس در سال 1391 بود و داده‌ها بهصورت میدانی و از طریق تکمیل پرسشنامه روزانه خوراک مصرفی خانوار در طول هفته جمع‌آوری شد. خانوارهای نمونه از طریق روش نمونه‌گیری خوشه‌ای سه‌مرحله‌ای انتخاب شدند. نتایج نشان داد که بیشترین تنوع غذایی در تأمین کالری و کمترین تنوع غذایی در تأمین چربی وجود دارد؛ همچنین، بین الگو و تنوع غذایی خانوارهای ساکن در مناطق روستایی چندان تفاوتی وجود ندارد و در کلیه گروه‌های درآمدی، از نظر دسترسی و تنوع مواد غذایی، امنیت غذایی نسبی مشاهده می‌شود.http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_59444_07d1377df0c0d7790beeb2f33a6b336e.pdfموسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستاییروستا و توسعه1563-332218420160220Identification of Factors Affecting the Development of Water Users Associations in Agriculture Sector of Khouzestan Province of Iran from the Viewpoint of Member Farmersشناسایی عوامل مؤثر بر توسعه تشکل آببران در بخش کشاورزی استان خوزستان از دیدگاه کشاورزان عضو37555944510.30490/rvt.2016.59445FAمحسنممبنیدانشآموخته دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر و کارشناس روابط عمومی شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبیفاطمهپناهیاستادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول، دانشکده کشاورزیشقایقخیریاستادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهرJournal Article20180314In this research, the statistical society consists of 16 water users associations (WUAs) with 3116 members in Khouzestan province of Iran in 2011. According to Cochran's formula, 127 people were determined to be studied as the samples. This study aimed at identifying the factors affecting the development of water users associations in this province by using descriptive analysis focusing a survey. As shown by the study results, the status of farmers' attitudes towards the creation and operation of WUAs was found at the high level. Based on the results of factor analysis, six factors were more effective in the association development, which explained 68.62 percent of its variations in the WUA development; this included the conditions related to water and associations, management and planning, economic and financial, individual, perception and understanding of WUAs and economic return. پژوهش پیمایشی حاضر به شناسایی عوامل تأثیرگذار در توسعه تشکلهای آببران در سطح استان خوزستان می‌پردازد؛ بدین منظور، شانزده تشکل آببران با 3116 عضو به‌عنوان جامعه آماری این استان در نظر گرفته شدند و با توجه به رابطة کوکران، تعداد افراد نمونه مورد مطالعه 127 نفر تعیین شد. بر اساس نتایج تحقیق، نگرش بهره‌برداران به ایجاد و فعالیت تشکل آببران در حد بالا بود. همچنین، بر اساس نتایج تحلیل عاملی، نقش شش عامل در توسعه تشکلها مؤثرتر بود و توانستند 62/68 درصد تغییرات توسعه تشکلها را تبیین کنند؛ این عوامل عبارتاند از شرایط مربوط به آب و تشکلها، مدیریت و برنامه‌ریزی، عوامل اقتصادی و مالی، فردی، درک و شناخت تشکلهای آببران، و بازدهی اقتصادی.http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_59445_26449f90433c74ebef8c7c92940a12ff.pdfموسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستاییروستا و توسعه1563-332218420160220Identifying the Development Barriers of Nomadic Cooperatives in Ilam Province of Iran from the Viewpoint of Membersشناسایی موانع توسعه شرکت های تعاونی عشایری استان ایلام از دیدگاه اعضای تعاونی ها57745944610.30490/rvt.2016.59446FAمحمدباقرآرایشاستادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلاممحمدرشیدطاهریدانشآموخته کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام.Journal Article20180314The main objective of this study was to identify development barriers of nomadic cooperatives in Ilam province of Iran. Statistical population of the study consisted of all the members of the nomadic cooperatives in the province (n=150) studied by using census method. The main data collection instrument was a researcher-made questionnaire. To identify the barriers, 54 items were introduced. These were identified based on the results of exploratory factor analysis using SPSS software. The results showed that economic factor alone with eigen value of 7.276 explained %27.12 of the total variance. In general, economic, socio- cultural, educational and technical factors explained %78.24 of the total variance.هدف اصلی تحقیق حاضر شناسایی موانع توسعه شرکتهای تعاونی عشایری استان ایلام بود.<strong> </strong>جامعه آماری پژوهش را کلیه اعضای شرکتهای تعاونی عشایری این استان به تعداد 150 نفر تشکیل دادند که همه آنها به شیوه سرشماری انتخاب و مطالعه شدند. زمان گردآوری داده‌های تحقیق حاضر مربوط به سال 93-1392 و ابزار اصلی گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بود. به‌منظور شناسایی موانع توسعه شرکتهای تعاونی عشایری، تعداد 54 گویه در قالب پاسخهای پنج‌گزینه‌ای طیف لیکرت مطرح شدند. همچنین، موانع توسعه شرکتهای تعاونی عشایری بر اساس نتایح تحلیل عاملی اکتشافی مشخص شدند. نتایج تحقیق نشان داد که عامل اقتصادی با مقدار ویژه 276/7 به‌تنهایی تببین‌کننده 12/27 درصد واریانس کل است؛ و عوامل اقتصادی، فرهنگی- اجتماعی، آموزشی و فنی، در مجموع، 243/78 درصد از واریانس کل را تببین کردند.http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_59446_bb174c39f55d57027f17475dd5a51374.pdfموسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستاییروستا و توسعه1563-332218420160220Application of Ecological and Anthropogenic Criteria in Locating the Rural Settlements Using Spatial Decision Support System: A Case Study of Kaaj Village, Chaharmahal and Bakhtiari Province of Iranکاربرد معیارهای بوم شناختی و انسانی در مکان‌یابی سکونت‌گاه‌های روستایی با استفاده از سامانه پشتیبانی تصمیم‌گیری مکانی: مطالعه موردی روستای کاج استان چهارمحال و بختیاری75895944710.30490/rvt.2016.59447FAزهراناظمیکارشناسی ارشد منابع طبیعی- محیط زیست گرایش ارزیابی و آمایش سرزمین دانشگاه هرمزگانیحییاسماعیلپورعضو هیات علمی گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه هرمزگانمحمدکمانگرکارشناسی ارشد سامانه اطلاعات جغرافیایی و سنجش از راه دورJournal Article20180314Adjacent to Koohrang river, Kaaj village will go under water after filling dam reservoir and must be moved to an appropriate location. To determine the environmental and anthropogenic factors affecting the locating of new place for rural settlement, considering different criteria to determine choices with the greatest role in the process, the network analysis method was used in this study. In this method, the effective criteria were assessed through questionnaires. As a result, eleven criteria were selected. In the next step, to produce the classified maps of each criterion based on suitability for the construction of settlements in rank order based on valorization and classification of data of layers, TOPSIS method was used in GIS environment. Results showed that the distance from the urban and rural areas, height and soil erodibility criteria, respectively, by %19, %16 and %15% of the weight of the model have the greatest impacts in spatial decision support system. The final spatial suitability map showed there were suitable areas mostly located in the north shore of the dam reservoir close to the current location of the village and the Kaaj village can be moved to these areas. روستای کاج هم‌جوار با رودخانه کوهرنگ در پی ساخت و آبگیری سد به زیر آب خواهد رفت و باید به مکانی مناسب انتقال یابد. از اینرو، تحقیق حاضر به منظور تعیین عوامل طبیعی و انسانی مؤثر در مکان‌یابی سکونت‌گاه جدید، با استفاده از روش تحلیل شبکه‌ای، به بررسی معیارهای مختلف در تعیین مؤثرترین گزینه‌ها طی سال‌های 13۹۲ و 13۹۳ انجام شد. در این روش، معیارهای مؤثر از طریق پرسشنامه تعیین و در نهایت، یازده معیار انتخاب شد. در مرحله بعد، برای تهیه نقشه‌های طبقه‌بندی‌شده هر معیار بر اساس ارزش‌دهی و طبقه‌بندی اطلاعات لایه‌ها، از روش تاپسیس در محیط GIS استفاده شد. نتایج نشان داد که معیارهای فاصله از شهر و روستا، ارتفاع و فرسایش‌پذیری خاک، به‌ترتیب، با 19، 16 و 15 درصد از وزن مدل بیشترین تأثیر را در سامانه پشتیبانی تصمیم‌گیری مکانی داشته‌اند. همچنین، نقشه نهایی طبقه‌بندی مطلوبیت مکانی در منطقه مورد مطالعه نشان داد که مناطقی مناسب در محدوده نزدیک به موقعیت فعلی روستای کاج وجود دارد که بیشتر آنها در حاشیه شمالی دریاچه سد واقع است و می‌توان روستا را بدین مناطق منتقل کرد.http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_59447_ae4280f25fd5f28a00d850cf9b17d55f.pdfموسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستاییروستا و توسعه1563-332218420160220Factors of Improved Rural Development Management from Viewpoint of Local Community: A Case Study of Meshginshahr County, Iranعوامل بهبود مدیریت توسعه روستایی از دیدگاه مردم محلی: مطالعه موردی شهرستان مشگین‌شهر911095944810.30490/rvt.2016.59448FAوکیلحیدری سارباندانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلیJournal Article20180314This study aimed at investigating the factors of improved rural development management from viewpoint of local community in Meshginshahr county of Iran. At the first stage, the factors affecting the success of rural management in this county were identified through separate semi-structured interviews with 35 residents of the studied region who were graduates in associate degrees, at the second stage, for recognizing and analyzing the viewpoints of rural communities and their consensus with the results of the first stage, 41 identified reasons were set as the basis of designing a questionnaire in Likert method. The statistical society included all the rural people residing in the rural regions of Meshginshahr county (N=90359), Out of which 197 people were selected as a sample size by Cochran formula; and then, the study questionnaires were distributed among them in a proportional assignment and simple random method. The content and face validity of the instrument was specified after several times reviews and corrections by the faculty members and several expertise of administrative offices. The factor analysis model was used for analyzing the data. Finally, study results showed that the most important factors affecting the success of rural management in the studied area included six components which explained %89.93 of the variance. Finally, based on the results, some applied recommendations were also presented.در پژوهش حاضر، نخست، عوامل بهبود مدیریت توسعه روستایی شهرستان مشگین‌شهر از دیدگاه نخبگان محلی با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته شناسایی شد؛ بدین منظور، با 35 نفر از ساکنان منطقه با تحصیلات دانشگاهی حداقل کاردانی مصاحبه‌های جداگانه به عمل آمد؛ سپس، برای شناخت و تحلیل دیدگاه اجتماعات روستایی و میزان توافق نظری آنها با نتایج مرحله نخست، 41 علت شناساییشده مبنای طراحی پرسشنامه به روش لیکرت قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل کل روستاییان ساکن در مناطق روستایی شهرستان مشگین‌شهر در سال 1393 بود (90359=N) که از آن میان، تعداد 197 نفر با استفاده از رابطه کوکران به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها، از مدل تحلیل عاملی استفاده شد؛ نتایج این مدل نشان داد که مهم‌ترین عوامل بهبود مدیریت توسعه روستایی از دیدگاه مردم محلی شامل شش مؤلفه (تقویت ظرفیت‌های شناختی، تقویت نظارت و استقلال عمل مردم محلی، تسهیل دسترسی به منابع و ارتقای شاخصهای اقتصادی، بومی‌گرایی توسعه، اعتماد‌سازی و رضایتمندی شغلی، و حکمروایی مطلوب) بوده، که مقدار واریانس و واریانس تجمعی تبیینشده از طریق این شش عامل 93/89 است. در نهایت، بر اساس نتایج تحقیق، پیشنهادهای کاربردی نیز ارائه شد.http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_59448_43a0dda33973576a75a494916a54588e.pdfموسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستاییروستا و توسعه1563-332218420160220Factors Deterring the Development of Sericulture Enterprises in Rural Areas of Somehsara County of Iranعوامل بازدارنده توسعه کسب وکارهای پرورش کرم ابریشم در نواحی روستایی شهرستان صومعه سرا1111315944910.30490/rvt.2016.59449FAمحمدرضامحبوبیدانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگانافروزامدادیدانشآموخته کارشناسی ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.Journal Article20180314This study aimed at identifying inhibitory factors affecting the sericulture enterprises in Somehsara county based on descriptive and survey research method. The target population of the study consisted of all the sericulturists in villages of central division in this county (N=94), out of which 78 persons were selected y using random sampling as research samples. Study data were gathered through a questionnaire and its face validity was confirmed by experts and the reliability analysis was conducted through Cronbach<sup>’</sup>s alpha coefficient. The alpha coefficient for personal-psychological, environmental-context and technical inhibitors was 0.65, 0.83 and 0.67, respectively. The research findings showed that the most important inhibitors of sericulture enterprises were price fluctuations of silkworm egg boxes, silk and sericulture devices on the market, unhealthy competition among sericulturists, and lack of self-confidence among sericulturists over their abilities and capabilities; also, environmental-context inhibitors were found more important in sericulture enterprises.تحقیق حاضر با هدف شناسایی عوامل بازدارنده کسب‌وکارهای پرورش کرم ابریشم شهرستان صومعه‌سرا انجام شد. تحقیق توصیفی و از نوع پیمایشی و جامعه آماری کلیه پرورش‌دهندگان کرم ابریشم در روستاهای بخش مرکزی این شهرستان به تعداد 94 نفر بود که 78 نفر از آنها به شیوه تصادفی به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها، از پرسشنامه استفاده شد. روایی پرسشنامه با توجه به نظرات متخصصان تأیید شد. پایایی آن نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای بازدارنده‌های فردی- روان‌شناختی، محیطی- زمینه‌ای و فنی به‌ترتیب 65/0، 83/0 و 67/0 به‌دست آمد. یافته‌های پژوهش نشان داد که مهم‌ترین عوامل بازدارنده پرورش کرم ابریشم عبارتاند از نوسان زیاد قیمت جعبه تخم نوغان، ابریشم و وسایل نوغانداری در بازار، رقابت ناسالم در بین نوغانداران، و عدم اعتماد نوغانداران به توانایی‌ها و توانمندی‌های خود؛ همچنین، از نظر پاسخگویان، اهمیت بازدارنده‌های محیطی- زمینه‌ای در کسب‌وکارهای پرورش کرم ابریشم بیشتر بود.http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_59449_e831418c2a8a3d6a69186f181a03b514.pdfموسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستاییروستا و توسعه1563-332218420160220Social Impacts of Short-term Droughts in Rural Areas: A Case Study of Dodangeh Sub-district, Behbahan County of Iranاثرات اجتماعی خشکسالیهای کم‌دوام بر ساکنان جوامع روستایی: مطالعه موردی دهستان دودانگه در شهرستان بهبهان1331515945010.30490/rvt.2016.59450FAبهزادعادلیدانشآموخته کارشناسی ارشد علوم و مهندسی مدیریت آبخیزحمیدرضامرادیدانشیار هیدرواقلیم گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازندرانمرضیهکشاورزاستادیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهرانJournal Article20180314As climate variability has intensified drought events in Iran, drought monitoring has become imperative. However, drought impact studies have mainly focused on severe-sustained and most prolonged droughts. Therefore, the aim of this research was to explore the social impacts of short-term droughts in rural areas. Survey research was conducted in Dodangeh sub-district, Behbahan county of Iran. Simple random sampling technique was used to collect a representative sample of farm households who had experienced drought. A total of 339 farmers were interviewed through a questionnaire. Study results indicated that increased migration and reduced access to education and health services were not experienced by many farm households; however, delayed marriage, reduced quality of life, increased workload and social conflicts were observed during the recent drought. Also, institutional supports, age, experience, animal size and household income were the drivers of social impacts of droughts. نوسانهای اقلیم موجب افزایش وقوع خشکسالی در ایران شده و ارزیابی دقیق این پدیده را ضروری ساخته است. از آنجا که بیشتر مطالعات بر مناطق دارای خشکسالیهای شدید و مستمر متمرکزند، پژوهش پیمایشی حاضر به بررسی اثرات اجتماعی خشکسالیهای کم‌دوام بر مناطق روستایی اختصاص یافت و داده‌های آن از طریق روش نمونه‌گیری تصادفی ساده جمع‌آوری و نسبت به تکمیل پرسشنامه از 339 نفر از کشاورزان دهستان دودانگه شهرستان بهبهان اقدام شد. یافته‌ها نشان داد که افزایش مهاجرت، کاهش فرصت ادامه‌تحصیل و کاهش بهداشت در مناطق دارای خشکسالی کم‌دوام کمتر مشاهده می‌شود؛ با این همه، کاهش فرصت ازدواج و کیفیت زندگی، افزایش ساعات کار و تضاد اجتماعی در این مناطق نمود یافته است؛ همچنین، میزان حمایت نهادهای دولتی، سن، سابقه بهره‌برداری کشاورزی، تعداد دام و میزان درآمد خانوار مهم‌ترین سازه‌های تعیین‌کنندة اثرات اجتماعی خشکسالی شناخته شده‌اند.http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_59450_57cffaac8692f8b55550bb1bc1eac791.pdf