موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی روستا و توسعه 1563-3322 28 4 2026 01 21 From Fragmentation to Synergy: Presenting a Strategic Networking Model for Rural Businesses Using the Grounded Theory Method از پراکندگی تا هم‌افزایی: ارائه مدل شبکه‌سازی راهبردی کسب‌وکارهای روستایی با استفاده از روش داده بنیاد 132408 10.30490/rvt.2025.367486.1686 FA محمد لعلی دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی- مدیریت سیاست‌گذاری بازرگانی، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد، ایران. 0009-0003-4894-4254 مرتضی رجوعی دانشیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام؛ مشهد؛ ایران. 0000-0003-4135-3446 سید مرتضی غیور باغبانی استادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام؛ مشهد؛ ایران. 0000-0001-5345-1516 Journal Article 2025 08 06 Extended Abstract<br>From Fragmentation to Synergy: Presenting a Strategic Networking Model for Rural Businesses Using the Grounded Theory Method<br><br>Introduction<br>This study aims to design a paradigmatic model of strategic networking for rural businesses in Iran, addressing the growing need for sustainable economic development in rural areas. Given the fragmented nature of rural enterprises and their challenges in accessing markets, resources, and innovation ecosystems, strategic networking can act as a transformative mechanism. The study is grounded in a qualitative approach, focusing on understanding the underlying conditions, processes, and consequences of business networking in rural settings.<br>Materials and Methods<br>The research was conducted using the grounded theory methodology. Data were collected through in-depth semi-structured interviews with 19 participants, including university experts, rural business owners, managers, and successful practitioners in the rural enterprise domain during 2024–2025. The data analysis followed a three-stage coding process—open, axial, and selective coding. Through this process, six main components of the paradigmatic model were identified: causal conditions, central phenomenon, contextual conditions, intervening conditions, strategies, and consequences.<br>Results and Discussion<br>The findings reveal that causal conditions such as the developmental capacities of rural businesses and barriers to utilizing existing potentials, along with contextual factors like the social, cultural, and structural characteristics of rural communities, and intervening conditions such as sustainability indicators and permeability of networking platforms, play significant roles in shaping strategic networking processes. Identified strategies include the development of infrastructure, education and empowerment, and the creation of innovation ecosystems and network-based collaborations. These strategies lead to positive outcomes, including enhanced economic resilience, improved competitiveness, and strengthened social cohesion in rural communities. The study emphasizes that strategic networking is not only a response to existing rural challenges but also a foundation for productivity enhancement, cost reduction, market development, and ultimately, rural economic advancement.<br>Conclusions<br>The proposed paradigmatic model offers a comprehensive conceptual framework for analyzing and strengthening the strategic networking process in rural businesses. It can serve as a practical model for rural development planning. The study underlines the importance of localizing networking models, integrating social capital with emerging technologies, and aligning strategies with the unique conditions of rural communities. In addition, theoretical implications are discussed in light of existing literature, and future research directions are proposed to further refine and contextualize the model. این پژوهش با هدف طراحی مدل پارادایمی شبکه‌سازی راهبردی کسب‌وکارهای روستایی در ایران ، با رویکردی کیفی و مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد انجام شده است. این نظریه به‌طور خاص برای کشف فرایندها، تعاملات اجتماعی، و راهبردهای کنشگران طراحی شده است. از آنجا که شبکه‌سازی راهبردی دقیقاً نوعی فرایند تعامل اجتماعی و اقتصادی میان کنشگران است، پس این روش می‌تواند به‌خوبی به شناسایی مراحل، شرایط و پیامدهای آن بپردازد که به‌صورت روش‌شناختی و راهبردی برای نظریه‌پردازی از داده‌های کیفی استخراج شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۱۹ مشارکت‌کننده شامل اساتید و صاحب‌نظران دانشگاهی، مالکان، مدیران و فعالان موفق در حوزه کسب‌وکارهای روستایی درسال‌های 1403-1404 گردآوری و با کدگذاری سه‌مرحله‌ای باز، محوری و انتخابی، شش مؤلفه کلیدی شامل: شرایط علّی، پدیده محوری، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها استخراج و تحلیل شد. یافته‌ها حاکی از آن است که شرایط علّی نظیر ظرفیت‌ها و قابلیت‌های توسعه‌ای کسب‌وکارهای روستایی و چالش‌ها و موانع بهره‌برداری از ظرفیت‌های موجود آن، در کنار شرایط زمینه‌ای چون بسترهای اجتماعی، فرهنگی و ساختاری روستاها، و شرایط مداخله‌گر مانند شاخص‌ها و بسترهای پایداری و نفوذپذیری در شبکه‌سازی کسب و کارها، بر فرایند شبکه‌سازی اثرگذارند. راهبردهای شناسایی‌شده شامل توسعه زیرساختها، آموزش و توانمندسازی و ایجاد اکوسیستم نوآوری و همکاریهای شبکه‌ای در کسب و کارهای روستایی می‌باشد که پیامدهایی همچون افزایش تاب‌آوری اقتصادی، ارتقای رقابت‌پذیری و تقویت انسجام اجتماعی را برای روستاها به همراه خواهد داشت. این مؤلفه‌ها بخشی از سازوکار تحقق شبکه‌سازی راهبردی هستند، نه پدیده‌هایی مستقل از آن. از این رو، مدل دارای انسجام نظری و ارتباط مفهومی قوی با پدیده‌ی مرکزی است و فرایند گذار کسب‌وکارهای روستایی از پراکندگی به هم‌افزایی از طریق شبکه‌سازی راهبردی را به‌صورت نظام‌مند و پارادایمی تبیین می‌کند. بر این اساس می‌توان گفت که شبکه‌سازی راهبردی، نه‌تنها پاسخی به چالش‌های موجود در محیط‌های روستایی است، بلکه زمینه‌ساز ارتقای بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها، توسعه بازار و در نهایت پیشرفت اقتصادی این مناطق نیز می‌باشد. مدل پارادایمی ارائه‌شده، چارچوبی مفهومی برای تحلیل و تقویت فرآیند شبکه‌سازی راهبردی کسب‌وکارهای روستایی فراهم می‌سازد و می‌تواند به‌عنوان الگویی کارآمد در برنامه‌ریزی پیشرفت روستایی مورد استفاده قرار گیرد. در این مطالعه ضمن تأکید بر بومی‌سازی مدل‌های شبکه‌سازی که در مرحله‌ی تحلیل داده‌ها و تدوین مدل پارادایمی انجام شده و ترکیب سرمایه اجتماعی با فناوری‌های نوین به تحلیل نظری یافته‌ها در پرتو ادبیات پیشین، و پیامدهای عملی مدل پرداخته شده و مسیرهای پژوهشی آینده مانند تحلیل تطبیقی این مدل در مناطق مختلف جغرافیایی ایران و توسعه مدل‌های کمی برای سنجش اثربخشی شبکه‌ها، پیشنهاد گردیده است.