موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی روستا و توسعه 1563-3322 24 4 2022 04 21 Identifying the Components for Institutionalization Market-Based Extension Services with Rice Value Chain Approach in Rural Areas of Mazandaran Province of Iran شناسایی مؤلفه های نهادینه سازی خدمات ترویج بازارمحور با رویکرد زنجیرة ارزش برنج در مناطق روستایی مازندران 23 46 126815 10.30490/rvt.2020.343200.1231 FA غلامرضا رعیت پناه نویسنده مسئول و دانشجوی دکتری رشته ترویج کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. غلامرضا مجردی دانشیارگروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. اسماعیل کرمی دهکردی دانشیار ترویج کشاورزی و توسعه روستایی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. بهمن امیری لاریجانی استادیار موسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران. Journal Article 2020 06 05 Neglecting market conditions and emphasizing merely on production increase is one of the basic problems of agricultural extension systems. Institutionalizing extension services based on a market-oriented approach can play a useful and effective role in increasing the quantity and quality of production and optimizing the value chain of products with a focus on employment growth, entrepreneurship and economic prosperity in rural areas. Therefore, this study aimed at identifying the components for institutionalization of market-based extension services in the rice value chain in rural areas of Mazandaran Province, as Iran’s most rice producing province, in 2019. The required data were collected through semi-structured interviews with 29 purposefully selected rice experts and were analyzed through an inductive analysis method. The results showed that based on the value chain approach, the activities were classified in the two categories including ‘primary activities’ such as the supply of inputs, production, processing, marketing and consumption of rice and ‘support activities’ comprising providing training and advisory services, financial supports, human resource management, supportive policies, and the provision of the necessary infrastructure. It was also found that support activities were identified as effective factors in the institutionalization of market-oriented extension services in the rice value chain. بی ­توجهی به شرایط بازار و تأکید صِرف بر افزایش تولید یکی از مشکلات اساسی نظام‌های ترویج کشاورزی است. نهادینه­ کردن خدمات ترویج بازارمحور می­ تواند نقش مفید و مؤثری در افزایش کمیت و کیفیت تولید و بهینه ­سازی زنجیره ارزش محصولات با تمرکز بر رشد اشتغال، کارآفرینی و رونق اقتصادی در مناطق روستایی داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه­ های نهادینه ­سازی خدمات ترویجی ­بازارمحور در زنجیره ارزش برنج درمناطق روستایی مازندران در سال 1398 انجام شد. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه ­ساختارمند با 29 نفر از خبرگان کشور صورت گرفت و برای تحلیل داده­ ها، از روش تحلیل محتوای استقرایی استفاده شد. نتایج نشان داد که بر اساس رویکرد زنجیره ارزش برنج، فعالیت­ها به دو دسته تقسیم می­ شوند؛ یکی، فعالیت­های اولیه شامل تأمین نهاده ­ها، تولید، تبدیل، بازاریابی و مصرف برنج و دیگری، فعالیت­های پشتیبانی شامل ارائه ­آموزش­های مهارتی و مشاوره، تأمین منابع مالی، مدیریت منابع انسانی، وضع سیاست­های حمایتی و فراهم ‏سازی زیرساخت­های لازم به‏ ویژه در مناطق روستایی، که این دستة دوم به ‏عنوان مؤلفه­ های نهادینه ­سازی خدمات ترویج بازارمحور در زنجیره ارزش برنج مورد شناسایی قرار گرفت. http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_126815_dba203060e686382c7e4524507c8b30d.pdf